Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, kaleme aldığı kapsamlı değerlendirme yazısında günümüz kültür politikalarını ve festival anlayışını eleştirel bir bakışla değerlendirdi. Kültürün tüketim odaklı organizasyonlara indirgenmesinin medeniyet bilincini zayıflattığını savunan Kala, kültürel faaliyetlerin yeniden düşünce, sanat, ahlak ve medeniyet ekseninde şekillenmesi gerektiğini vurguladı.
KALA'DAN KÜLTÜR POLİTİKALARINA ÇARPICI ELEŞTİRİ
Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, kültür, sanat ve medeniyet ilişkisini merkeze aldığı değerlendirme yazısında, son yıllarda "kültür" başlığı altında düzenlenen festival ve organizasyonların önemli bölümünün asli amacından uzaklaştığını savundu. Kala'ya göre kültür; yalnızca insanları eğlendiren etkinliklerden ibaret değil, bireyin düşünce dünyasını geliştiren, medeniyet hafızasını canlı tutan ve toplumsal kimliği besleyen temel bir yapı taşı olmalıdır.
Yakın zamanda Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanlığı görevine seçilen Kala, kültürün popüler tüketim anlayışına teslim edilmesinin uzun vadede toplumsal hafızayı ve medeniyet tasavvurunu zayıflatabileceğini ifade etti.
"KÜLTÜR TİCARİ BİR META DEĞİLDİR"
Kala, günümüzde birçok kültürel organizasyonun ekonomik kaygılar ve popülerlik hedefleri doğrultusunda şekillendiğini belirterek, kültürün asli fonksiyonunun giderek geri plana itildiğini dile getirdi.
Ona göre kültür; yalnızca turizmi canlandıran veya kalabalıkları meydanlarda buluşturan organizasyonlardan ibaret değildir. Asıl görevi, insanın ruhunu beslemek, tarih bilincini güçlendirmek ve toplumun ortak hafızasını gelecek kuşaklara aktarmaktır. Modern kültür anlayışının ise kültürü çoğu zaman tüketim ekonomisinin bir parçasına dönüştürdüğünü savunan Kala, bu yaklaşımın kültürel mirasın derinliğini zedelediğini ifade etti.
FESTİVAL ANLAYIŞINI SORGULADI
Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, yazısında özellikle festival kültürüne geniş yer ayırdı. Festival ve benzeri organizasyonların tamamen karşısında olmadığını belirten Kala, kültür adı altında gerçekleştirilen birçok etkinliğin düşünceyi, sanatı ve medeniyet birikimini beslemekten çok, anlık eğlence ve tüketim alışkanlıklarını teşvik ettiğini savundu.
Kala'ya göre kültürel faaliyetler; insanın yalnızca hoş vakit geçirdiği organizasyonlar değil, aynı zamanda sorgulamaya, öğrenmeye, estetik bakış geliştirmeye ve manevi derinlik kazanmaya katkı sunan etkinlikler olmalıdır.
"KÜLTÜR BİR YOLCULUKTUR"
Yazısında kültürü bir "yolculuk" olarak tanımlayan Kala, gerçek kültürün bireyin kendisini tanımasını sağlayan uzun soluklu bir inşa süreci olduğunu ifade etti. Modern dünyanın hız, tüketim ve gösteri odaklı anlayışının bu yolculuğu sekteye uğrattığını dile getiren Kala, kültürün insanı yalnızca eğlendiren değil; düşünmeye, üretmeye ve medeniyet tasavvurunu yeniden kurmaya yönlendiren bir alan olması gerektiğini belirtti.
TOPÇU, KARAKOÇ, NECİP FAZIL VE İSMET ÖZEL'E GÖNDERMELER
Muhammet Enes Kala, değerlendirmesinde Türk düşünce hayatının önemli isimlerinden Nurettin Topçu, Sezai Karakoç, Necip Fazıl Kısakürek, Mehmet Akif Ersoy ve İsmet Özelin fikirlerine de yer verdi. Özellikle Nurettin Topçu'nun "isyan ahlakı" anlayışını merkeze alan Kala, kültürün bireyi edilgen bir tüketiciye değil; sorumluluk sahibi, düşünen ve üreten bir şahsiyete dönüştürmesi gerektiğini ifade etti. Sezai Karakoç'un "Diriliş" düşüncesine de atıfta bulunan Kala, kültürün insanı hakikatle buluşturan, medeniyet bilincini diri tutan bir fonksiyon üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
TARİHİ VE KÜLTÜREL MİRAS UYARISI
Kala, tarihi şehir meydanlarının, konakların ve geleneksel mimarinin popüler organizasyonların gölgesinde kaldığını belirterek, kültürel mirasın yalnızca fiziksel olarak korunmasının yeterli olmadığını söyledi. Asıl korunması gereken unsurun şehirlerin ruhu, kültürel hafızası ve medeniyet birikimi olduğunu dile getiren Kala, tarihi mekanların ticari organizasyonların dekoruna dönüşmemesi gerektiğini savundu.
KÜLTÜR POLİTİKALARINA ELEŞTİRİ
Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı Kala, kültür politikalarının büyük ölçüde turizm gelirleri ve ekonomik beklentiler üzerinden şekillendirilmesini de eleştirdi. Kültürün bütçe kalemleri arasında yalnızca ekonomik verimlilik esas alınarak yönetilemeyeceğini ifade eden Kala, kalıcı kültür politikalarının; yerel kültürün yaşatılmasını, nitelikli sanat üretimini, edebiyat ve düşünce hayatının desteklenmesini, genç kuşakların kültürel donanımının güçlendirilmesini, fikir insanlarının yetişmesini öncelik haline getirmesi gerektiğini dile getirdi. Kala'ya göre kültür, kısa vadeli popüler başarıların değil, uzun vadeli medeniyet inşasının temel unsurlarından biri olarak görülmelidir.
"GERÇEK KÜLTÜR DERİNLİK, AHLAK VE MEDENİYETLE İNŞA EDİLİR"
Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, değerlendirmesinin sonunda kültürün yeniden asli kimliğine kavuşturulması gerektiğini vurguladı. Kültürün gösteri ve tüketim ekseninden çıkarılarak düşünce, edebiyat, sanat, estetik ve ahlak temelinde yeniden inşa edilmesi çağrısında bulunan Kala, medeniyet birikiminin ancak bu anlayışla gelecek nesillere aktarılabileceğini ifade etti.
TYB Genel Başkanı Kala, toplumun kültürel ihtiyaçlarının popüler eğlenceyle değil; kalıcı eserler, güçlü fikir hareketleri ve derinlikli kültürel çalışmalarla karşılanabileceğini belirterek, kültürün yeniden bir medeniyet tasavvurunun taşıyıcısı hâline gelmesi gerektiğini dile getirdi.
