Ortadoğu’da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin artan endişeler küresel enerji piyasalarında alarm zillerini çaldırdı. ABD basınında yayımlanan analizlerde, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının tarihi seviyelere yükselebileceği belirtildi. Dallas Fed projeksiyonlarına göre petrolün varil fiyatı 167 doları aşabilirken, bazı büyük finans kuruluşları daha sert bir tablo çizerek fiyatların 200 dolara kadar çıkabileceğini öngörüyor. Uzmanlar, bu senaryonun dünya genelinde akaryakıt fiyatlarını sert şekilde artırabileceğini, enflasyonu yeniden tetikleyebileceğini ve küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebileceğini belirtiyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN KRİTİK UYARI
Ortadoğu’daki askeri gerilimlerin artmasıyla birlikte enerji piyasalarının odağı yeniden Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik su yolu için yapılan analizler, olası bir kapanmanın dünya ekonomisi açısından büyük sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.
Washington Post’un Dallas Fed projeksiyonlarına dayandırdığı haberde, Hürmüz Boğazı’nın eylül ayına kadar kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının varil başına 167 doların üzerine çıkabileceği ifade edildi.
Analizde, küresel enerji arzında yaşanacak büyük daralmanın piyasaları ciddi şekilde sarsabileceği vurgulandı.
“200 DOLAR ARTIK İMKÂNSIZ DEĞİL”
Avustralya merkezli finans kuruluşu Macquarie ise daha sert bir senaryo ortaya koydu. Kuruluşun analizinde, İran geriliminin yaz aylarına kadar devam etmesi halinde petrol fiyatlarının 200 dolara ulaşabileceği uyarısında bulunuldu.
Macquarie’nin değerlendirmesinde şu tespitlere yer verildi:
“Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması küresel arzı ciddi şekilde daraltabilir ve enerji piyasalarında tarihi ölçekte bir kriz yaratabilir.”
Enerji uzmanları da artık “200 dolar” senaryosunun piyasalarda yüksek sesle konuşulmaya başlandığını belirtiyor. Uzmanlara göre Hürmüz’de yaşanabilecek uzun süreli bir kesinti, küresel petrol akışında tarihi bir kırılma yaratabilir.
DÜNYANIN EN KRİTİK ENERJİ GEÇİŞ NOKTASI
Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak görülüyor. Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’dan çıkan petrol ile sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatının büyük bölümü bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyor.
Uzmanlara göre boğazın kapanması halinde yalnızca petrol fiyatları değil; doğalgaz piyasaları, küresel taşımacılık maliyetleri ve sanayi üretimi de ağır darbe alabilir.
Enerji ithalatına bağımlı ülkelerin bu süreçte çok daha sert ekonomik baskıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
AKARYAKIT FİYATLARINDA YENİ ZAM DALGASI ENDİŞESİ
Petrol fiyatlarındaki olası sert yükselişin akaryakıt fiyatlarına da doğrudan yansıması bekleniyor. ABD’de Amerikan Otomobil Birliği verilerine göre benzin fiyatları son dönemde yeniden yükseliş eğilimine girdi.
Uzmanlar, kriz senaryosunun derinleşmesi halinde ABD’de galon fiyatlarının 7 doları aşabileceğini belirtiyor.
Ekonomistler ise enerji maliyetlerindeki sert artışın yalnızca akaryakıtı değil; gıda, lojistik ve üretim maliyetlerini de artırabileceğini vurguluyor.
KÜRESEL ENFLASYON VE RESESYON RİSKİ
Analistlere göre enerji fiyatlarında yaşanacak yeni bir şok, küresel ekonomide zincirleme etki yaratabilir. Özellikle yüksek enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği ve merkez bankalarının faiz politikalarını daha da sıkılaştırabileceği belirtiliyor.
Ekonomi çevreleri, petrolün 150-200 dolar bandına yükselmesi halinde dünya genelinde büyümenin ciddi şekilde baskılanabileceği ve küresel resesyon riskinin güçlenebileceği uyarısında bulunuyor.
PİYASALARIN GÖZÜ ORTADOĞU’DA
ABD-İran hattındaki gerilim ve bölgedeki askeri hareketlilik petrol piyasalarında tedirginliği artırmayı sürdürüyor. Brent petrol fiyatları yukarı yönlü hareket ederken yatırımcıların gözü Hürmüz Boğazı’ndan gelecek yeni haberlere çevrildi.
Piyasa uzmanları, yatırımcıların artık yalnızca çatışmaları değil, Hürmüz Boğazı’ndaki olası aksamanın süresini fiyatlamaya başladığını belirtiyor.
Enerji piyasalarında yaşanacak yeni bir şokun, küresel ekonomide uzun süre etkisi hissedilecek yeni bir kriz dalgasını tetikleyebileceği değerlendiriliyor.
