Kaç yaşına gelmiş olursak olalım elbette hepimiz hata yapabiliriz. Yalnız kasıtlı olarak değil ki zaten hata yapmanın temelinde bilinçsizce farkında olmadan yapılan bir eylem yatar. Çoğu insan kendi yaptığı hatayı önemsemez ancak başkası hata yapınca bunu hemen yüzüne vurma isteğine kapılır. Hata her yaşta yapılabilirken bu durumda en çok da çocukların hakkıdır.
Her çocuk hata yapar, farkında olmaz ve buna karşılık nasıl tepki vereceğini bilmez. Bazen çocuklar gerçek olmayan şeyler söyleyebilir ya da olmayan şeyler olmuş gibi anlatabilirler. Genellikle 3-5 yaş arasındaki çocuklar yeni şeyler öğrenir, rüya ve gerçeği karıştırabilir ve yalan söyleyebilirler. Ancak 8 yaşlarına geldiğinde artık soyut zeka biraz daha gelişmeye başlar. Böylelikle bilinçli olarak yalan söyleme davranışı gerçekleştirebilir.
Çocuğun yalan söylediğini anladığınızda “Yalan söylüyorsun”, “Sen yalancısın” “Hiç utanmıyor musun?” ya da “Bak hala yalan söylüyorsun seni artık sevmeyeceğim” gibi sözler söylemekten kaçınmalısınız. Bunun yerine “Sanırım karıştırdın söylemek istediğin şeyi istersen bir daha düşün” ya da “Doğruları söylemeliyiz senin bunu yapabileceğinden eminim” gibi onu destekleyici vurgular yapmalısınız. Çocuk yanlışlıkla bir arkadaşının eşyasını aldığında da yine aynı şekilde onu utandırmadan duruma açıklık getirmeyi denemelisiniz. Yapılan davranış ya da durum her ne olursa olsun çocuğu utanç duygusundan vurmamak çok önemlidir.
Utanç kelimesi son zamanlarda oldukça fazla kullanılmakta ve çocuğa duygusal olarak fazla bir yük bırakmaktadır. Sürekli olarak çocuğa “Sen utanmıyor musun hiç bu yaptığından?” veya “Utanman da mı yok senin!” tarzında kullanılan cümleler çocukta olumsuz etkilere sebep olmaktadır. Çocuk utanç kavramıyla karşılaştığında öz güveninde azalmalar, kendini ifade etme konusunda zorlanmalar ve başkalarından saklaması gereken duygu, düşünce ve davranışları varmış hissinde duygu durumlar yaşamaya başlar. Çocuklarla iletişim halindeyken kurduğunuz cümlelere özen göstermelisiniz. Çocuğa utanmıyor musun derken aslında onun gülünç durumda olduğunu ve onur kırıcı bir davranış yaptığını ima ettiğinizi unutmamalısınız. Durumun gerçekten öyle olup olmadığını kontrol etmeli ve kelimelerinizi onlara göre seçerek hem çocuğun psikolojisine olumlu yönde destek olurken hem de aranızdaki iletişimin güçlenmesine yardımcı olabilirsiniz.
Bir sonraki konumuz olan “Erteleme davranışı” adlı yazımızda görüşmek üzere sağlık ve sevgiyle kalmanız dileğiyle. Online psikolojik destek almak için instagram adresinden mesaj atmanız yeterli olacaktır. Görüşmelerimiz görüntülü whatsapp veya zoom üzerinden gerçekleşmektedir.
Yüz yüze psikolojik danışmanlıklar ise Derin Psikolojik Danışmanlık Merkezi’nde gerçekleşmektedir. Randevu için:0 (552) 384 52 55 arayabilirsiniz.Instagram:psk.silabakac
Adres: Kızılırmak Mahallesi 1446.cadde no:12/33 kat :9 Alternatif Plaza, Çukurambar/Ankara
