Ankara’da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, yalnızca liderler düzeyindeki yoğun diplomasi trafiğiyle değil, uluslararası basında oluşturduğu yankıyla da dikkat çekti. Zirve kapsamında düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nun yanı sıra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın ortak basın toplantısı, dünya basınının gündemine taşındı.
Zirveyi takip etmek üzere binlerce gazeteci Ankara’ya gelirken, Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen toplantı birçok uluslararası medya kuruluşu tarafından farklı yönleriyle değerlendirildi. Haber ve analizlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın diplomatik temasları, Trump ile verdiği görüntüler, savunma sanayisindeki iş birlikleri, F-35 savaş uçakları meselesi ve NATO’nun geleceğine ilişkin mesajlar öne çıktı.
“YAKIN DOSTLUK TABLOSU” YORUMU
İngiliz haber ajansı Reuters, Ankara’daki zirveyi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki temasları “Washington-Ankara ilişkilerindeki yeni dönem” olarak değerlendirdi.
Reuters analizinde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Trump’ı havalimanında karşılamasına ve iki liderin kameralar önünde kol kola yürüyerek samimi görüntüler vermesine dikkat çekildi. Ajans, bu görüntüleri “yakın bir dostluk tablosu” olarak yorumladı.
Haberde, Trump’ın S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle Türkiye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılması ve F-35 savaş uçaklarının satışına yönelik olumlu mesajları da öne çıkarıldı. Reuters, iki lider arasındaki olumlu diyaloğun zirve boyunca devam ettiğini yazdı.
Reuters ayrıca, Trump’ın zirveye katılım motivasyonunu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğiyle ilişkilendirmesini Türkiye açısından önemli bir diplomatik başarı ve fırsat olarak nitelendirdi.
TRUMP’TAN ERDOĞAN’A DESTEK MESAJI
Amerikan The Wall Street Journal gazetesi de Ankara’daki zirveye geniş yer ayıran yayın organları arasında yer aldı. Gazete, Trump’ın Türkiye’ye yönelik yaptırımları kaldırma ve F-35 savaş uçaklarının satışına sıcak bakma yönündeki açıklamalarını analiz etti.
WSJ’nin haberinde, Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile düzenlediği ortak basın toplantısındaki şu sözleri öne çıkarıldı:
“Türkiye, müttefiklik hukukuna bağlı kalacağını düşündüğümüz diğer birçok ülkeden çok daha fazla bu hukuka uydu. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz, yaptırımları kaldırma zamanı geldi.”
Gazete, bu açıklamaları Washington-Ankara hattında yeni bir dönemin işareti olarak yorumladı.
F-35 MESAJI ULUSLARARASI BASINDA GENİŞ YER BULDU
Zirvenin en çok konuşulan başlıklarından biri de F-35 savaş uçakları oldu. The Daily Star gazetesi, Trump’ın F-35 konusundaki yaklaşımını iki lider arasındaki kişisel yakınlığın ve Washington’ın Türkiye’nin milli projelerine verdiği askeri desteğin göstergesi olarak değerlendirdi.
Gazete, Trump’ın F-35 hamlesini “Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik şimdiye kadarki en büyük jest” olarak yorumladı.
Bloomberg ise Ankara’daki NATO Zirvesi kulislerine dayandırdığı haberinde Türkiye’nin büyüyen savunma sanayisinin ülkeyi Avrupa güvenliği açısından avantajlı bir konuma taşıdığını yazdı. Haberde, Türkiye’nin savunma sanayisindeki kapasitesinin Avrupa’nın güvenlik açıklarının kapatılmasında önemli rol oynayabileceği belirtildi.
Bloomberg’e göre, ilk etapta 6 adet F-35 uçağının Türkiye’ye teslim edilmesi, İsrail ve Yunanistan gibi bazı müttefiklerde rahatsızlık oluşturabilecek olsa da Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından büyük bir jeopolitik kazanım olarak değerlendirildi.
İNGİLTERE-TÜRKİYE GÜVENLİK ORTAKLIĞI ÖNE ÇIKTI
Financial Times gazetesi ise zirveyi Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki güvenlik ve savunma iş birliği üzerinden değerlendirdi. Gazete, iki ülke arasında siber tehditler, terörle mücadele ve savunma sanayisini kapsayan kapsamlı bir güvenlik paktı imzalandığını aktardı.
Analizde, bu ortaklığın mevcut Eurofighter Typhoon savaş uçağı anlaşmasıyla pekişen ilişkileri daha da derinleştireceği ifade edildi. Financial Times, ABD’nin Avrupa güvenliğinden kademeli olarak çekilebileceği bir dönemde Londra’nın, stratejik boşluğu doldurabilecek kritik aktörlerden biri olarak Ankara’yı gördüğünü yazdı.
Gazete ayrıca, Avrupalı liderlerin Trump yönetimiyle ilişkilerde denge aradığı bir süreçte, Birleşik Krallık’ın Türkiye’yi ABD dış politikası üzerinde etkisi giderek artan kilit bir güç olarak konumlandırdığını belirtti.
İSRAİL BASININDA F-35 ENDİŞESİ
İsrail basını da Ankara’daki NATO Zirvesi’ni yakından takip etti. The Jerusalem Post, Trump’ın yaptırımları kaldırma yönündeki mesajları ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik olumlu ifadeleriyle F-35 teslimatında yeni bir zemin oluştuğunu yazdı.
Haaretz gazetesi ise Ankara Zirvesi’nden Türkiye’nin bazı kazanımlar ve taahhütler elde ettiğini belirtti. Gazete, ABD ile Avrupalı müttefikler arasındaki görüş ayrılıklarının derinleştiğini öne sürerken, Türkiye’nin jeopolitik kartlarını etkili şekilde kullandığı yorumunda bulundu.
Israel Hayom gazetesi de Ankara’daki NATO Zirvesi’ni Türkiye ve özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Haberde, Türkiye’nin bölgesel güç konumunun giderek pekiştiği, savunma sanayisinde ise dikkat çekici bir güçlenme sürecinin yaşandığı ifade edildi.
Gazete, Ankara’daki zirvenin Türk savunma sanayii şirketleri açısından satışlarını artırmak için önemli bir fırsat sunduğunu yazdı.
LE MONDE: “ÜLKESİNİ İYİ YÖNETMEYİ BİLEN GÜÇLÜ BİR ADAM”
Fransız Le Monde gazetesi, ABD Başkanı Trump’ın zirvede Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkında kullandığı olumlu ifadelere yer verdi. Haberde Trump’ın Erdoğan için “Ülkesini iyi yönetmeyi bilen güçlü bir adam” dediği aktarıldı.
Le Monde, zirvenin ilk gününde Trump’ın “formda” bir görüntü verdiğini yazarken, ABD Başkanı’nın İspanya’ya yönelik eleştirileri, Grönland hedeflerine ilişkin mesajları, NATO’nun karşılıklı yardım maddesine bağlılık vurgusu ve Ukrayna’ya Patriot füzeleri üretimi konusunda verdiği izin de haberde yer aldı.
İTALYAN BASINI: AVRUPA İÇİN UYANIŞ
İtalyan Il Messaggero gazetesi ise NATO’nun Ankara Zirvesi’ni Avrupa savunmasının geleceği açısından ele aldı. Gazete, zirvenin “daha az ABD, daha fazla Avrupa” sonucunu ortaya çıkardığını yazdı.
Haberde, Trump’ın çıkışlarıyla sarsılan Avrupa’nın Ankara Zirvesi’nden daha kenetlenmiş şekilde çıktığı belirtildi. Gazete, zirveyi Avrupa açısından “sert bir uyanış” olarak yorumladı.
Analizde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahibi olarak oynadığı role de dikkat çekildi. Il Messaggero, farklı çıkarların ve yüksek gerilimin bulunduğu bir ortamda Erdoğan’ın zirveyi başarılı şekilde yönettiğini belirtti.
Gazete, “Erdoğan için bu NATO Zirvesi’ne ev sahipliği yapmak kolay değildi. Çıkarlar farklı, gerilim yüksekti. Ancak Türk Cumhurbaşkanı zirveyi potansiyel bir felaketten, sonunda tüm liderleri tüm ittifakı bir araya getiren konuları görüşmek üzere tekrar bir araya getirmede faydalı olduğu kanıtlanan bir toplantıya dönüştürmeyi başardı” değerlendirmesine yer verdi.
ARAP BASININDA SONUÇ BİLDİRGESİ ÖNE ÇIKTI
Arap basınında ise Ankara’daki zirvenin sonuç bildirgesi geniş yer buldu. Mısır resmi haber ajansı MENA ile El-Ahram, El-Yevm es-Sabi ve El-Mısr el-Yevm gazeteleri, NATO’nun kolektif savunma taahhüdünü yenilemesini öne çıkardı.
Haberlerde ayrıca Ukrayna’ya bu yıl 70 milyar avro destek sözü verilmesi, İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiğine ilişkin vurgu ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisine saygı çağrısı dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
Katar resmi haber ajansı QNA da zirvenin sonuç bildirgesinde müttefiklerin kolektif savunma taahhüdünü yinelediğini aktardı. Katar merkezli El-Arabi TV ise NATO’nun birlik ve dayanışmasının korunacağı, kapsamlı caydırıcılık ve savunma yaklaşımının sürdürüleceği yönündeki mesajları öne çıkardı.
Al Jazeera ise zirveyi “Ankara’daki NATO Zirvesi: Türkiye’nin beklentileri ve ittifak içindeki dönüşüm” başlığıyla değerlendirdi.
Suriye resmi haber ajansı SANA da bildirgede NATO üyelerinden birine yönelik saldırının tüm ittifaka yapılmış sayılacağı yönündeki vurguyu öne çıkardı.
SAVUNMA SANAYİİNDE İŞ BİRLİĞİ VURGUSU
Irak resmi haber ajansı INA, Ankara Zirvesi’nin sonuç bildirgesinde İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiğine yapılan vurguyu ve Hürmüz Boğazı’nda uluslararası hukuk çerçevesinde seyrüsefer serbestisine saygı çağrısını aktardı.
Sky News Arabia ise zirvede Ukrayna’ya desteğin sürdürüleceği, kolektif savunma taahhüdünün yinelendiği ve savunma sanayisinde iş birliğinin artırılması yönünde kararlar alındığını duyurdu.
Eş-Şark televizyonu da NATO’nun kolektif savunma taahhüdünü öne çıkarırken, Şarku’l Avsat gazetesi zirvenin Ukrayna’ya yeni destek taahhütleri ve NATO’nun birlik mesajlarıyla tamamlandığını yazdı. Gazete, Rusya tehdidi ile İran’daki gelişmelerin de zirvenin öne çıkan gündem maddeleri arasında olduğunu aktardı.
Libya resmi haber ajansı LANA başta olmak üzere Libya basını da NATO’nun kolektif savunma ilkesine bağlılığını yinelemesini ön plana çıkardı.
AZERBAYCAN BASINI: TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI KONUMU GÜÇLENDİ
Azerbaycan basını, Ankara’daki NATO Zirvesi’ni Türkiye’nin ittifak içindeki artan ağırlığı, diplomatik kapasitesi ve bölgesel krizlerde üstlendiği rol çerçevesinde değerlendirdi.
Azerbaycan Devlet Haber Ajansı AZERTAC, zirve öncesinde yayımladığı analizde Ankara’daki toplantının Türkiye’nin NATO içindeki artan diplomatik nüfuzunu, savunma sanayisindeki kapasitesini ve bölgesel krizlerin yönetimindeki rolünü ortaya koyması açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Modern.az ise Ankara Zirvesi’ni “son on yılın en kritik NATO toplantısı” olarak nitelendirdi. Haberde Türkiye’nin NATO içindeki diplomatik ağırlığının giderek arttığı ifade edildi.
Report Haber Ajansı da Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumuna dikkat çekti. Analizde Türkiye’nin güçlü ordusu, gelişen savunma sanayisi, jeopolitik konumu ve NATO operasyonlarına sağladığı katkılar nedeniyle ittifakın güvenliği açısından vazgeçilmez bir aktör olduğu vurgulandı.
Haberde Ankara’nın iki gün boyunca küresel diplomasinin merkezi haline geldiği, zirvenin yalnızca NATO’nun geleceğine ilişkin kararlar açısından değil, Türkiye’nin dış politika gündemi bakımından da kritik önem taşıdığı belirtildi.
YUNAN BASINI TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL GÜCÜNE DİKKAT ÇEKTİ
Yunanistan’da yayımlanan Ta Nea gazetesi, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin Türkiye’nin bölgesel güç olarak nasıl kuvvetlendiğini gösterdiğini yazdı.
Gazete, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump’ın ABD Başkanlığı sürecini iyi değerlendirdiğini savunarak, “Türk Cumhurbaşkanı kendisinden şüphe duyan ve kendisine saldıran herkese, hem ülkesinin içinde hem de ülkesinin sınırları dışında güçlü bir mesaj göndermeyi başardı” değerlendirmesine yer verdi.
Kathimerini gazetesi ise zirvede Türkiye’ye yönelik olumlu atmosferin dikkat çektiğini belirtti. Haberde, ABD Başkanı Trump’ın Türkiye için yaptığı açıklamalar ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik sıcak tavrı öne çıkarıldı.
Gazete, başka ülke liderlerinin de benzer bir yaklaşım içinde olduğunu belirterek, zirvedeki genel atmosferin Türkiye açısından olumlu geçtiğini yazdı.
İSPANYOL BASINI: NATO TRUMP SINAVINI ATLATTI
İspanyol basını ise Ankara’daki NATO Zirvesi’nde ABD Başkanı Donald Trump’ın İspanya ve bazı Avrupa ülkelerine yönelik açıklamalarına odaklandı. Haberlerde, NATO içinde ABD ve Avrupa arasındaki görüş farklılıklarının büyüdüğü ancak ittifakın siyasi bütünlüğünü koruduğu yorumu yapıldı.
El Pais gazetesi başyazısında, Trump’ın “kafa karıştıran, çelişkili mesajlar” verdiğini belirtti. Gazete, mevcut tablonun Avrupalıları Washington’dan daha fazla özerklik kazanma yönündeki çabalarını hızlandırmaya zorladığını savundu.
La Vanguardia gazetesi ise “NATO, Ankara’daki kaotik bir zirvede Trump sınavını başarıyla atlattı” başlıklı yazısında, Trump’ın NATO’yu sarstığını ancak ittifakın şimdilik yeniden toparlanmış göründüğünü yazdı.
El Mundo gazetesi de “Avrupa, Trump’a karşı zaman kazanıyor” başlığını kullandı. Gazete, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin olumsuzdan çok olumlu bir tabloyla sona erdiğini belirterek, ittifakın siyasi bütünlüğünü koruduğunu ifade etti.
TÜRKİYE ZİRVE SONRASI DÜNYA MANŞETLERİNDE
Ankara’da iki gün boyunca devam eden NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Türkiye’nin diplomatik ev sahipliği, savunma sanayisindeki yükselişi ve NATO içindeki stratejik konumu nedeniyle dünya basınında geniş yer buldu.
Uluslararası medya kuruluşlarının haber ve analizlerinde Ankara’nın yalnızca zirveye ev sahipliği yapan başkent olmadığı, aynı zamanda ittifakın geleceğinde ağırlığı artan bir aktör olarak öne çıktığı vurgulandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki temaslar, F-35 sürecine ilişkin mesajlar, Avrupa güvenliğinde Türkiye’nin rolü ve savunma sanayisindeki iş birliği başlıkları, zirvenin ardından dünya medyasının en çok öne çıkardığı konular oldu.
