Sorumluluk, özgüven gelişimine katkı sağlayan ve aynı zamanda baş etme mekanizmamızı pekiştiren bir beceridir. Her ebeveyn çocuklarının sorumluluk sahibi olmalarını ister. Sorumluluk duygusunun temelleri ilk olarak çocukluk döneminde atılır. Aslında her yaştaki çocuğa kendi gelişim dönemine uygun sorumluluklar vermek bu bilinci kazanmasına yardımcı olacaktır. Çocuğunuza küçük yaşlardan itibaren ufak ufak sorumluluklar yüklemeniz, bu sorumlulukları yerine getirdiğinde onu takdir etmeniz, ilgi göstermeniz ve ödüllendirmeniz onu cesaretlendirecek ve gittikçe daha önemli sorumluluklar almaya yöneltecektir.
Öncelikle ebeveyn kendisinin sorumluluk sahibi olduğunu çocuğa göstermelidir. Kendi planlamasını yapmalı ve bunları bir bir gerçekleştirmelidir. Çocuğun tek başına bir şeyler yapmasına fırsat vermek ona bunu başarabiliyor olduğunu gösterip kendisiyle gurur duymasını sağlayacaktır. Çocuklar size yardım etmek istediğinde onları reddetmek yerine mesela “o an sofrayı kuruyorsanız hadi sen de bardakları getirmek ister misin?”ya da “benim için bunu saklar mısın senden daha sonra isteyeceğim” gibi onu sorumluluk almaya yöneltecek cümleler kurmalısınız. Yapılan araştırmalarda sorumluluk bilinci gelişmemiş bireylerin arkadaş ilişkileri ve romantik ilişkilerinde de birçok probleme rastlandığı görülmüştür. Bu kişiler okula, işlerine, randevularına geç kalabilirler bu durumda sosyal ilişkileri zayıflayabilir ve hatta sık sık başkaları tarafından eleştirilebilirler.
Ebeveynler ne yapmalı? Çocuğu ne yapacağı konusunda bilgilendirmeli, çocuğun kendisine verilen görevi yapıp yapmadığını takip etmeli, çocuğa rol model olmalı, çocuk sorumluluğunu yerine getirdiğinde motive edici sözler söylemeli ve geri bildirimde bulunmalıdır. -Çocuğun her sorununu çözmek, -16 yaşına kadar her şeyini üstlendiğiniz çocuğunuzun bir anda sorumluluk almasını beklemek, -Çocuğunuzu gereğinden fazla düşünüp nasılsa ileride yapacak diyerek bütün işlerini halletmeye çalışmak, -Seçimlerinin sonucunu yaşamasına izin vermemek, -Olumlu davranışlar gösterdiğinde şaşırıp “Hayret sen bunu yapar mıydın” gibi iğneleyici sözler söylemek çocuğun psikolojisini ciddi anlamda olumsuz etkilemekle beraber sorumluluk alma duygusundan da uzaklaştıracaktır. Unutmayın çocuğun sorumluluk duygusunun gelişmesindeki en önemli faktör çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilen, ona ilgi gösteren, yardımcı olmaya çalışan ve sorumluluklarını bilen bir ebeveyne sahip olmasıdır.
Bir sonraki konumuz olan “çocuklar ağlayınca ne yapmalı?” adlı yazımızda görüşmek üzere sevgi ve muhabbetle kalmanız dileğiyle.Online psikolojik destek almak için instagram adresinden mesaj atmanız yeterli olacaktır. Görüşmelerimiz whatsapp veya zoom üzerinden gerçekleşmektedir.
Instagram:psk.silabakac
