CANAN KARATAY’DAN SIK ACIKMA UYARISI
Prof. Dr. Canan Karatay, beslenme alışkanlıklarına ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaşmayı sürdürüyor. Karatay’ın son açıklamalarında sık sık acıkma, rafine karbonhidrat tüketimi ve kansızlık başlıkları öne çıktı.
Karatay’ın değerlendirmelerine göre, yemek yedikten kısa süre sonra yeniden açlık hissedilmesinin nedeni yalnızca fazla ya da az yemek yemek olmayabilir. Özellikle ekmek, hamur işleri ve şeker içeriği yüksek rafine ürünlerin kan şekeri üzerinde oluşturduğu hızlı değişimlerin daha kısa sürede yeniden yeme isteğine yol açabileceğini savunan Karatay, sürekli atıştırma alışkanlığından kaçınılmasını öneriyor.
“BAĞIMLILIK YAPIYOR” UYARISI
Karatay’ın üzerinde durduğu konulardan biri de rafine karbonhidratlar ve unlu ürünler oldu. Ekmek, simit, poğaça ve börek gibi ürünlerin sık tüketilmesinin beslenme düzeninde önemli bir yer tuttuğunu belirten Karatay, bu tür gıdaların kısa süreli tokluk sonrasında yeniden yeme isteğini tetikleyebileceğini ifade ediyor.
Karatay daha önceki açıklamalarında da gluten ve unlu ürünlerin tüketimi konusunda benzer uyarılarda bulunmuş, glutenin bazı kişilerde bağımlılık benzeri yeme davranışlarıyla ilişkilendirilebileceğini savunmuştu.
KANSIZLIĞIN NEDENİ YALNIZCA DEMİR EKSİKLİĞİ OLMAYABİLİR
Karatay’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer başlık ise kansızlık (anemi) oldu.
Kansızlığın toplumda oldukça yaygın görüldüğünü belirten Karatay, özellikle kadınlarda adet dönemindeki kan kayıpları, doğum ve emzirme süreci ile ameliyat veya ciddi kan kaybı sonrasında anemi gelişebileceğine dikkat çekti. Bunun yanında vitamin ve mineral eksikliklerinin de kansızlıkla ilişkili olabileceğini belirtti.
Kronik kansızlık yaşayan kişiler açısından ise altta yatan nedenin araştırılmasının önemine vurgu yapan Karatay, gluten intoleransının da değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Ona göre bazı bağırsak sorunları, alınan demir ve diğer besin öğelerinin yeterince emilememesine yol açabilir.
BAĞIRSAK SAĞLIĞINA DİKKAT ÇEKTİ
Kansızlık konusunda yalnızca tüketilen besinlerin değil, bağırsakların besinleri ne ölçüde emebildiğinin de önemli olduğunu belirten Karatay, kronik bağırsak sorunlarının besin emilimini etkileyebileceğini ifade etti.
Özellikle uzun süre devam eden ishal ve bazı bağırsak hastalıklarında vücudun demir ve diğer besin öğelerinden yeterince yararlanamayabileceği belirtiliyor. Bu nedenle sürekli devam eden kansızlık şikayetlerinde yalnızca demir takviyesi kullanmak yerine problemin kaynağının araştırılması önem taşıyor.
VEGAN VE VEJETARYEN BESLENENLER İÇİN B12 UYARISI
Karatay’ın dikkat çektiği başlıklardan biri de B12 vitamini oldu. Özellikle vegan ve vejetaryen beslenen kişilerde B12 eksikliği görülebileceğini belirten Karatay, bu vitaminin yetersizliğinin kansızlıkla sonuçlanabileceğini ifade etti.
B12 eksikliği, özellikle uzun süreli ve yetersiz beslenme durumlarında önemli bir sağlık sorunu haline gelebiliyor. Bu nedenle beslenme biçimi nedeniyle B12 alımının düşük olduğu düşünülen kişilerin doktor kontrolünde gerekli tetkikleri yaptırması önem taşıyor.
YEMEKTEN HEMEN SONRA ÇAY İÇENLER DİKKAT
Karatay’ın daha önce kansızlıkla ilgili yaptığı açıklamalarda özellikle çay tüketimine dikkat çekmesi de gündeme geldi. Karatay, yemeklerin hemen ardından çay içilmesinin özellikle demir içeren gıdalardan alınan demirin emilimini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
Özellikle kırmızı et gibi demir içeriği yüksek bir öğünün hemen ardından çay tüketilmemesi gerektiğini belirten Karatay, çayın yemeklerden 1-2 saat sonra ve şekersiz içilmesini öneriyor.
Bu noktada çay tüketiminin zamanlaması, özellikle demir eksikliği yaşayan kişiler açısından üzerinde durulması gereken beslenme alışkanlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
KANSIZLIĞIN BELİRTİLERİ NELER?
Kansızlık, vücudun dokularına yeterli oksijen taşınmasını etkileyebildiği için farklı belirtilere yol açabiliyor. Karatay da açıklamalarında halsizlik, yorgunluk ve enerji düşüklüğü gibi şikayetlere dikkat çekti.
Ancak bu belirtiler yalnızca kansızlığa özgü değil. Sürekli yorgunluk veya halsizlik yaşayan kişilerin kendi kendine demir ya da B12 takviyesi kullanmak yerine doktor değerlendirmesinden geçmesi gerekiyor.
KARATAY’IN BESLENME ÖNERİLERİNDE HANGİ GIDALAR ÖNE ÇIKIYOR?
Karatay’ın beslenme yaklaşımında yumurta, ceviz ve diğer kuruyemişler, zeytinyağı, doğal yağlar, tam yağlı peynir ve zeytin gibi protein ve yağ içeriği yüksek gıdalar öne çıkıyor. Karatay ayrıca mevsiminde beslenmeye ve işlenmiş ürünlerin sınırlandırılmasına dikkat çekiyor.
Bununla birlikte herhangi bir beslenme programının kişinin yaşı, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve beslenme ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulması gerekiyor.