Geçmeyen veya alışılmışın dışında değişen öksürüğü yalnızca sigaraya bağlamak, altta yatan hastalığın değerlendirilmesini geciktirebiliyor. Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı’nda yapılan bilgilendirmelerde, özellikle üç haftayı aşan öksürük için hekime başvurulması gerektiği vurgulanıyor. Her öksürük ise kanser anlamına gelmiyor.
“Sigaradandır”, “Bana hep olur”, “Biraz daha bekleyeyim, geçer” düşüncesiyle önemsenmeyen öksürük, sağlık kuruluşuna başvurunun ertelenmesine neden olabiliyor. Medical Park’ın Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında paylaştığı görselde de “Konu orada kalmasın” mesajıyla geçmeyen şikâyetlerin değerlendirilmesi çağrısı yapılıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), akciğer kanserinin erken belirtilerinin hafif olabileceğine veya sıradan solunum yolu sorunlarıyla karıştırılabileceğine dikkat çekiyor. Bu durum tanının gecikmesine yol açabiliyor.
HER ÖKSÜRÜK AKCİĞER KANSERİ ANLAMINA GELMİYOR
Öksürüğün soğuk algınlığı ve grip başta olmak üzere pek çok nedeni bulunuyor. Reflü, alerji, geniz akıntısı, sigara kullanımı ve bronşit gibi enfeksiyonlar da öksürüğe yol açabiliyor.
İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti’nin (NHS) bilgilendirmesine göre öksürük, nadiren akciğer kanseri gibi ciddi bir hastalığın belirtisi oluyor. Ancak şikâyetin uzaması, kötüleşmesi veya başka belirtilerle birlikte görülmesi halinde nedeninin araştırılması gerekiyor.
ÜÇ HAFTAYI AŞAN ÖKSÜRÜKTE HEKİME BAŞVURUN
NHS, üç haftadan uzun süren öksürükte hekim değerlendirmesi öneriyor. Sağlık Bakanlığına bağlı Yüreğir Devlet Hastanesinin farkındalık bilgilendirmesinde de iki-üç haftayı aşan, giderek şiddetlenen veya karakter değiştiren öksürüğe dikkat çekiliyor.
Uzun süredir öksüren kişilerde şikâyetin alışılmıştan farklı hâle gelmesi de önem taşıyor. Öksürüğün yalnızca sigarayla açıklanması, değerlendirme ihtiyacını ortadan kaldırmıyor.
ÖKSÜRÜĞE EŞLİK EDEN HANGİ BELİRTİLER ÖNEMLİ?
Sağlık Bakanlığına bağlı Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin bilgilendirmesinde, akciğer kanserinde görülebilen belirtiler arasında şunlar sıralanıyor:
-
Geçmeyen veya giderek kötüleşen öksürük
-
Öksürükle birlikte kan ya da kanlı balgam gelmesi
-
Nefes darlığı
-
Nefes alırken, öksürürken veya gülerken artan göğüs ağrısı
-
Açıklanamayan kilo kaybı ve iştahsızlık
-
Sürekli yorgunluk ve halsizlik
-
Ses kısıklığı
-
Tekrarlayan veya iyileşmeyen bronşit ve zatürre atakları
Bu belirtiler farklı hastalıklarda da görülebiliyor. Tek başına bir belirtinin bulunması kanser tanısı koydurmuyor; nedeninin muayene ve gerekli incelemelerle belirlenmesi gerekiyor.
KANLI BALGAM VE NEFES DARLIĞINDA BEKLEMEYİN
Öksürükle kan gelmesi, nefes almakta güçlük yaşanması, göğüs ağrısı veya öksürüğün hızla kötüleşmesi durumunda üç haftalık sürenin dolması beklenmemeli. Bu şikâyetler gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektiriyor.
Özellikle nefes darlığının konuşmayı engelleyecek kadar ağır olması acil yardım gerektiren bir durum olarak değerlendiriliyor.
SİGARA İÇMEYENLERDE DE GÖRÜLEBİLİYOR
DSÖ’ye göre tütün kullanımı, akciğer kanseri açısından başlıca risk faktörü. Ancak risk yalnızca sigara içenlerle sınırlı değil.
Pasif olarak tütün dumanına maruz kalmak, dış ortam ve ev içi hava kirliliği, radon gazı, asbest ve bazı mesleki maruziyetler de risk oluşturabiliyor. Bazı kronik akciğer hastalıkları ve genetik yatkınlık da risk faktörleri arasında bulunuyor. Bu nedenle sigara kullanmayan kişilerin de kalıcı şikâyetlerini önemsemesi gerekiyor.
TANI İÇİN HANGİ İNCELEMELER YAPILIYOR?
Öksürüğün değerlendirilmesinde şikâyetin süresi, eşlik eden belirtiler ve kişinin sağlık öyküsü ele alınıyor. Hekim, muayene bulgularına göre akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi veya başka incelemeler isteyebiliyor. Akciğer kanseri şüphesinde ise bilgisayarlı tomografi, bronkoskopi ve doku örneğinin incelenmesi gibi yöntemlere başvurulabiliyor. Yapılacak tetkikler kişinin bulgularına göre belirleniyor.
SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN DESTEK ALINABİLİYOR
Kasım ayındaki farkındalık çalışmalarında tütün kullanımının bırakılması ve sigara dumanından korunmanın önemi de vurgulanıyor. Sağlık Bakanlığının bilgilendirmelerinde, sigarayı bırakmak isteyenlerin ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ve sigara bırakma polikliniklerinden destek alabileceği belirtiliyor. Geçmeyen öksürüğün nedenini kişinin kendi kendine belirlemesi yerine sağlık kuruluşuna başvurması, olası hastalıkların zamanında değerlendirilmesini sağlıyor.
